احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )

118

اسرار گياهان دارويى ( فارسى )

كندن گياه از ريشه كنده‌شده و در خاك مىماند . گلهاى آن سفيد يا قرمز و داراى تعداد زيادى ميلهء نر است . اين گياه اروپايى است و در ايران نيز مىرويد . در ايران در مناطق شمال غرب و آذربايجان ، ارسباران ، قره‌داغ و در جنگلهاى حسن‌بيگلو به‌طور خودرو ديده مىشود . خواص درمانى : آب دم‌كردهء آن را بنوشيد . مدّر و مسهل مىباشد . غده‌هاى ريشهء اسپيره تركيب شيميايى : گلوكوزيد قابل تبلورى بنام مونوتروپىتين و تانن دارد . خواص درمانى : سى تا شصت گرم از آن را در يك ليتر آب جوش دم كنيد و آب صاف‌كردهء آن را به مرور بنوشيد . قابض و مدّر است ، ناراحتى ششها را بر طرف مىسازد ، براى درمان استسقا و اسهالهاى ساده مفيد مىباشد . ازگيل نامهاى ديگر : كنوس - زعرور كبير - سر - زر - زعرور - ترشه‌سر - ترشه‌كنس - تالاس گور - كنس گنوس - كنوس طبرى - كندز - كندس - نلكا - مشملا - ينىدينا - ازگيل خاردار Neflier - Meadlar - Medlar tree - Mespilus - germaica L . مشخصات : درخت كوچكى است از خانوادهء Rosaceae ، با ارتفاع حدود شش متر ، شاخه‌هاى آن خاردار ، در جوانى خزى و رفته‌رفته صاف مىشود . داراى ريشهء عمودى و پوست خاكسترى نقره‌اى است . برگهاى آن بيضى و كمى كشيده و نوك‌تيز و كنارهء برگها بىدندانه يا چند دندانه دارد و ابعاد بين 13 تا 10 * 5 تا 3 سانتيمتر متغيير است . روى برگ سبز تيره و پشت برگ سبز خاكسترى . گلهاى آن سفيد درشت و منفرد بدون پايه . ميوهء آن گردو و كروى و گاهى گلابى شكل و قهوه‌اىرنگ است ، روى پوست ميوه كركهاى